Peşine sorduğum 2. Soru
Bana 5 Kasım'da ekilecek olan buğday için hasattan diğer hasada kadar olan süreci kapsayan ve kullandığım ürünlerden en yüksek verim/maliyet oranını yakalamamı sağlayacak gübreleme ve yapraktan besleme programı oluştur
Cevap
Eskişehir bölgesinin iklim koşulları, pH 7.5–8.0 arasındaki kireçli/orta bünyeli toprak yapınız ve 1000 kg rekolte hedefiniz göz önüne alınarak; buğday üretim operasyonunu en yüksek ROI (Maliyet/Verim Oranı) ile taçlandıracak Uçtan Uca Sezonluk Gübreleme ve Yapraktan Besleme Programı:

Yıllık Entegre Besleme ve Gübreleme Takvimi (Hasattan Hasada)
1. Aşama: Ekim Dönemi (5 Kasım - Temel Altyapı ve Kök Bölgesi Asitleştirmesi)
1000 kg rekolte potansiyelinin temeli, tohumun toprakla buluştuğu ilk gün atılır. Kireçli toprakta kilitlenmeyi önlemek için granül formlar tercih edilir.
* Uygulama Yöntemi: Mibzerin gübre sandığında harmanlanarak doğrudan tohum yanına (karık içine) verilir.
* Reçete (Dekar Başına):
* 26 kg DAP (%18.46): Saf fosfor ve taban azotu ihtiyacını potasyum maliyeti yaratmadan karşılar.
* 6 kg Granül Demir Sülfat (%16 Fe): Kök rizosferinde lokal asitleşme yaratarak demir kilitlenmesini çözer (önceki deneme tecrübesiyle sabit, mibzeri tıkamaz).
* 3.5 kg Granül Çinko Sülfat (%21-23 Zn): Oksin sentezi, kök ucu gelişimi ve başak tane tutumu için şarttır.
2. Aşama: Kardeşlenme Başlangıcı (Şubat Sonu / Mart Başı - Patlama Dönemi)
Kış çıkışında bitkinin uykudan uyandığı, kardeş sayısını (başak potansiyelini) belirlediği en kritik dönemdir.
* Uygulama Yöntemi: Serpme yöntemiyle (yağış öncesi veya yağışla birlikte).
* Reçete (Dekar Başına):
* 15 kg Üre (%46 N): Suda hızlı çözünen amide formundaki azot, kardeş sayısını patlatır ve bitkiye kış şoku sonrası güçlü bir ivme kazandırır.
* Yapraktan Takviye (İlaçlama Tankı ile):
* Kardeşlenme sonuna doğru yabancı ot veya ilk mantari ilaçlamayla birlikte tanka Şelatlı Demir (EDDHA veya EDTA) + Aminoasit eklenerek klorofil sentezi tavan yaptırılır.
3. Aşama: Sapa Kalkma Başlangıcı (Nisan Ortası - Başak Doldurma ve Boylanma)
Bitkinin vejetatif büyümesini tamamlayıp generatif faza geçtiği, başak boyunun ve tane sayısının netleştiği evredir.
* Uygulama Yöntemi: Serpme yöntemiyle.
* Reçete (Dekar Başına):
* 15 kg Amonyum Nitrat / AN (%33 N): İçindeki nitrat formu hemen, amonyum formu ise kademeli olarak alınarak sapın yatmasını tetiklemeden sağlamlaşmasını ve başak içindeki tane sayısının artmasını sağlar.
* Yapraktan Takviye (Fungisit/İlaçlama ile Kombine):
* Bu dönemde bitkinin mikro element (Özellikle Çinko, Mangan ve Bor) ihtiyacı zirvededir. Pas ilaçlamalarıyla tank karışımı olarak:
* 150-200 g Şelatlı Çinko/Mangan karışımı
* 100 g Bor (Hektolitre ve çiçeklenme/tane tutumu için)
4. Aşama: Başak Çıkışı / Çiçeklenme Dönemi (Mayıs Başları - Kalite ve Hektolitre)
1000 kg rekolte hedefleyen bir sistemde, bin dane ağırlığını ve proteini yukarı çeken "altın dokunuş" dönemidir.
* Uygulama Yöntemi: İlaçlama makinesiyle (Patojen/Süne mücadelesi ile birlikte).
* Reçete (Yapraktan):
* 200-300 g/da Sıvı Aminoasit veya Serbest Aminoasit/Peptit: Sıcak stresine karşı bitkiyi korur, fotosentez kapasitesini maksimumda tutar.
* Yapraktan Potasyum / Magnezyum Desteği: Toprakta potasyum zengin olsa da, başak dolum döneminde kök alımı yavaşlayabilir. Yapraktan verilecek az dozda Potasyum ve Magnezyum, nişasta transferini hızlandırarak hektolitre ağırlığını patlatır.

Maliyet / Verim (ROI) Optimizasyon Analizi
Bu programda paranızın karşılığını en yüksek oranda alacağınız noktalar:
* Granül Demir ve Çinko Yatırımı: Taban maliyetine eklenecek yaklaşık 120 TL (Demir) + 70 TL (Çinko) = 190 TL/da’lık ek maliyet; kireçli toprakta kilitlenen potansiyeli serbest bırakarak en az 80-100 kg/da net verim artışı (veya yatmaya dirençli kaliteli başak) olarak geri döner. ROI oranı açısından en yüksek çarpan buradadır.
* 2 Bölünmüş Üst Gübre (15+15): Tek seferde 30 kg atmak yerine kardeşlenme ve sapa kalkmada bölünmesi, azot yıkanmasını ve uçmasını önler; azot kulla
nım etkinliğini (NUE) %30 artırır.